Commissie Fokkerij en Hondenregistratie (CFH) - Border Collie Club Nederland

Update foknormen Border Collie (ED-screening) en uitkomst bezwaar

Zoals bekend is de Raad van Beheer bezig met het vastleggen van de uniforme foknormen per ras. Voor de Border Collie geldt dat ons ras wordt vertegenwoordigd door twee rasverenigingen: de BCCN en de RBCNL.

Bij het inventariseren van de gezondheidseisen heeft de BCCN aangegeven dat een verplichte screening op Elleboogdysplasie (ED) voor ons niet noodzakelijk is. De RBCNL heeft ED wel als verplicht onderzoek opgegeven. Volgens de vooraf vastgestelde regels van de Raad van Beheer geldt bij afwijkende standpunten tussen twee rasverenigingen automatisch de strengste norm. Dit betekent dat een verplichte ED-screening per 1 oktober 2026 wordt opgenomen in de foknormen.

Namens de BCCN is er door de toenmalige voorzitter van de Commissie Fokkerij en Hondenregistratie (CFH) bezwaar gemaakt tegen het opnemen van de ED-screening. De Raad van Beheer heeft dit bezwaar op inhoudelijke gronden ongegrond verklaard.
Om als vereniging transparant te zijn over het verloop, zetten we de argumenten uit het bezwaarschrift en de weerlegging door de Raad van Beheer voor jullie op een rij:

Argument: Fokkers en leden ervaren geen ED-problematiek binnen het ras.
- Oordeel RvB: Het ontbreken van actieve meldingen of klachten staat niet gelijk aan het ontbreken van ED. Klinische gevallen worden niet altijd officieel geröntgend of geregistreerd, waardoor er sprake kan zijn van een vertekend beeld (verwijsbias).
Argument: Onderzoeksgegevens laten zien dat 98,4% vrij is van ED.
- Oordeel RvB: Uit de actuele registerdata van de Raad van Beheer blijkt dat van de 341 beoordeelde Border Collies er 6 een afwijking vertonen (3x graad I, 1x graad II, 2x graad III). De stelling dat ED géén probleem is of niet voorkomt, is daardoor feitelijk onjuist. Bovendien betreft de geteste groep een selectieve steekproef en geeft dit geen volledig beeld van de gehele populatie.
Argument: Navraag bij dr. Paul Mandigers (Universiteit Utrecht) leverde geen meldingen van ED op.
- Oordeel RvB: Dr. Mandigers is specialist veterinaire neurologie en geen orthopeed. Zijn patiëntenpopulatie en de PetScan-data zijn gericht op neurologische aandoeningen (zoals epilepsie) en niet ingericht op een systematische orthopedische screening. Het ontbreken van signalen in die specifieke data bewijst dus niet dat ED geen risico vormt binnen het ras.

Daarnaast wijst de Raad van Beheer op de impact van ED op het welzijn van een actief werkras en het feit dat ook internationale instanties (zoals de Royal Kennel Club) ED-screening als Best Practice adviseren.

Inmiddels heeft de voorzitter van de CFH zijn functie neergelegd. Het bestuur neemt de verdere afhandeling en communicatie rondom dit dossier op zich.

Tegen het besluit van de Raad van Beheer staat formeel nog beroep open bij de Geschillencommissie. Als bestuur willen we hierin een zorgvuldige en door de leden gedragen afweging maken. Wij leggen jullie daarom de volgende twee vragen voor:

Bestaat er onder de leden de wens om tegen dit besluit in beroep te gaan bij de Geschillencommissie?
Zo ja, op basis van welke juridische of onderbouwde wetenschappelijke argumenten zouden we dit beroep moeten instellen?

Toelichting: De Geschillencommissie toetst besluiten op rechtmatigheid en inhoudelijke onderbouwing. Aangezien de Raad van Beheer de eerder aangedragen argumenten (zoals ervaringscijfers van fokkers en het uitblijven van neurologische meldingen) gegrond heeft weerlegd, heeft een beroep alleen kans van slagen als we kunnen putten uit nieuwe, harde orthopedische of juridische argumenten.

Wij horen graag uiterlijk op 4 oktober 2026 jullie reactie en eventuele inhoudelijke onderbouwing via cfh@bccn.nl.

Met vriendelijke groet,

Het bestuur van de Border Collie Club Nederland (BCCN)

Verenigingsfokreglement (VFR)

VFR (VerenigingsFokReglement)
Adviezen/toelichting
Sanctiebeleid

Foknormen
Identificatie en registratie honden

Klik op deze link voor de vastgestelde overgangsbepalingen voor het nieuwe VFR.

Klik op deze link om het voor een dekking verplichte DNA onderzoek (voor MDR1, CEA, IGS/ICM, SN, NCL5, TNS, EAOD) te uploaden.
De DNA afname moet aantoonbaar zijn afgenomen door een dierenarts of een buitendienstmedewerker van de Raad van Beheer. Dit kan bijvoorbeeld worden aangetoond door het aanleveren van het ISDS Sample Collection Certificate. Met de link kunt u ook dit document uploaden.

Aanvullende informatie:
HD-onderzoek Raad van Beheer
ECVO-onderzoek Raad van Beheer
ECVO-onderzoek ook bij Hart van Brabant
Rugproblemen bij werkhonden (artikel Jan Kooken, dierenarts)

Fokken met je hond: Raad van Beheer
Fokken van gezonde rashonden: Universiteit Wageningen

Ook voor uitsluitend ISDS geregistreerde Border Collies is het mogelijk om aan de geprotocolleerde onderzoeken van de Raad van Beheer, zoals HD en ECVO, deel te nemen. Voor informatie hierover klik op deze link

Interessetest (voorheen Aanlegtest)

Voor meer informatie zie: Artikel Interessetest

Raad van Beheer

Belangrijke mededeling van de Raad van Beheer voor onze fokkers en dekreu eigenaren

Radar Leden Special: Foknormen live
N.B. De BCCN heeft bezwaar aangetekend tegen het opnemen van ED als foknorm en daarmee het verplicht stellen van ED als screeningsonderzoek. Het bestuur van de Raad van Beheer zal over het bezwaar, in overleg met hun commissie Gezondheid, een besluit nemen.

Radar Fokker Special: van besluit naar uitvoering

FAQ Toekomst Foknormen

Verslag breed overleg met stakeholders t.a.v. gezondheid honden

Toekomst Foknormen / Voorstel AV Raad van Beheer 11 juni 26

Europese regels voor dierenwelzijn in aantocht

Controlemoment screeningsuitslagen aangepast

Tijdens de Algemene Vergadering (van de Raad van Beheer) van 6 december 2025 zijn enkele wijzigingen in het (format van het) Verenigingsfokreglement (VFR) bevestigd. Deze wijzigingen zijn verwerkt in ons VFR en in de Adviezen/Toelichting op het VFR. We adviseren beide documenten goed te lezen.

Hieronder leggen we uit wat deze wijzigingen betekenen.
1. Overtreding van de 12-maanden-regel (artikel 3.5)
Als de 12-maanden-regel wordt overtreden, krijgen de nakomelingen geen stamboom.
Dit was bij inteelt al langer zo. Dat staat al in artikel 2.1 van het VFR-format. Voor de 12-maanden-regel stond dit nog niet duidelijk in de tekst. Daarom wordt artikel 3.5 aangepast. In dit artikel komt nu ook duidelijk te staan dat bij overtreding van de 12-maanden-regel geen stambomen worden afgegeven. Zo is er geen onduidelijkheid meer voor fokkers.

2. Fokken in strijd met de wet (nieuw artikel 4.7)
De AV heeft ook besloten dat vanaf 1 januari 2026 geen stambomen worden verstrekt als er in strijd met de wet is gefokt. Dit geldt als bij de ouderdieren één van de volgende uitslagen is vastgesteld:

Heupdysplasie: HD-D of HD-E
Elleboogdysplasie: ED II of ED III
Patella luxatie: graad 2 of hoger
ECVO-oogaandoeningen met het fokadvies: “no breeding from the affected animal”
Cochleaire doofheid
Om bovenstaande vast te leggen, wordt aan artikel 4 van het VFR een nieuw lid
toegevoegd: artikel 4.7.

3. Meer informatie
Meer informatie over het VFR is te vinden op de website van de Raad van Beheer:
https://www.houdenvanhonden.nl/fokken-met-je-hond/VFR/
zie ook de pagina ‘voldoen regelgeving’ op de website van de Raad van Beheer:
Voldoen regelgeving

4. Geen nieuwe stemming nodig
Deze wijzigingen hoeven niet opnieuw aan de AV van de rasvereniging te worden voorgelegd. Ze zijn het gevolg van besluiten die de AV eerder al heeft genomen.

Tarievenlijst

Tarievenlijst Raad van Beheer per 1-4-2026

Advies chippen, vaccineren en EU-dierenpaspoort

Om te bepalen wat voor de hond(en) het beste vaccinatieschema is adviseren wij altijd met uw dierenarts te overleggen.
Voor mij informatie klik op deze link

Taskforce Gezondheid op Één:

Epilepsie bij Border Collies

Advies Paul Mandigers 2 november 2018: AdviesPaulMandigers.pdf.

Enquête in: Epilepsie onderzoek
Verzocht wordt de enquête zoveel mogelijk in te vullen en te delen onder eigenaren van border collies (met en zonder stamboom) die te maken hebben/hebben gehad met deze nare ziekte.
Meer over Dr. Paul Mandigers, het onderzoek en epilepsie: Dr. Paul Mandigers: Epilepsie bij de hond.

Via het meldpunt van de Raad van Beheer kunnen fokkers, hondeneigenaren, rasverenigingen, dierenartspraktijken of andere organisaties of personen meldingen doen. Voor meer informatie of om een melding te doen: Meldpunt (erfelijke aandoening)

Adviezen over epilepsie: Artikel Onze Hond
Artikel Gitte Anders: Moleculair-genetisch Onderzoek

Lijst epilepsiemeldingen per 20-06-2021

DNA-Testen (Artikel 2019): Dr. Viola Hebeler

In BCN nr 3/2019 mochten wij dankbaar het artikel: “Update over DNA-Testen” plaatsen van Dr. Viola Hebeler, januari 2019. Vertaald door Koos Groenedijk.
“Dit artikel geeft een beeld van de huidige status van genen testen voor ISDS Border Collies aan de hand van een representatieve steekproef.”
Met haar toestemming mogen we het op de site plaatsen. Wij danken haar hier natuurlijk hartelijk voor.

Artikel: Update over DNA – Testen.

Rapport: Fokken van gezonde rashonden (juni 2024)

Klik hier voor het rapport van Jack J. Windig & Rita Hoving, Wageningen University & Research.

Reglementen CFH:

Diversen CFH:

Artikelen: